بتن با ضدیخ یا تسریع کننده
۰۵ اسفند

بتن با ضدیخ یا تسریع کننده

بتن پس از آب پرکاربردترین مصالح در صنعت ساختمان محسوب می شود. حجم قابل توجهی از بتن را آب تشکیل می دهد که در فصل زمستان و هوای سرد بتن را در برابر یخ زدگی آسیب پذیر می کند. هرچند حرارت ایجاد شده طی فرایند هیدراتاسیون بتن که ناشی از ترکیب آب با سیمان می باشد یک فرایند حرارت زاست که مانعی در برابر یخ زدگی می باشد اما اگر میزان آب در حجم مخلوط از حد متعارف بیشتر باشد و دمای هوا به مدت طولانی پس از بتن ریزی در حوالی صفر یا زیر صفر باشد احتمال یخ زدگی بتن افزایش می یابد.

راهکارهایی برای جلوگیری از یخ زدگی بتن پیشنهاد و بکار گرفته شده اند که بتن ریزی را حتی تا دمای منهای ۲۰ درجه سانتیگراد امکان پذیر می کند.

گرم کردن شن ماسه و آب بتن قبل از تولید بتن ، کاهش آب بتن و کاهش نسبت آب به سیمان با استفاده از انواع روان کننده بتن با خاصیت کاهندگی آب که به افزودنی ها و روان کننده های کاهنده آب بتن معروفند. افزایش کنترل شده عیار سیمان ، گرم کردن قالب ها و محل بتن ریزی ، استفاده از قلب های چوبی جایگزین قالب های فلزی ، استفاده از پوشش عایق حرارت در اطراف قالب ها مانند پشم شیشه و پشم سنگ ، جلوگیری از وزش باد سرد روی سطح بتن اجرا شده و بکار بردن پوشش های مناسب روی بتن تازه از جمله راهکارهای متداول در فصل زمستان برای جلوگیری از یخ زدن بتن هستند.

اما بتن با ضدیخ یا تسریع کننده مساله ای هست که همواره مورد بحث بوده و موافق ها و مخالف های همیشگی خود را دارد.

ضدیخ بتن جدا از تسریع کننده بتن بوده و این دو با تندگیرکننده یا زودسخت کننده بتن متفاوت هستند. و آنی گیر بتن هم که کلا تعریف جداگانه ای دارد.

ضدیخ کلا به عنوان ماده ای متداول است که دمای انجمادی بسیار پایین تر از آب دارد و بنابراین در حوالی صفر درجه سانتیگراد که آب دچار یخ زدگی می شود یخ نمی زند. ضدیخ را همگی در استفاده برای اتومبیل ها تجربه کرده ایم. اما ضدیخ بتن با خاصیتی که گفته شد به هیچ عنوان توصیه نشده و در هیچ کشوری توسط هیچ مرجع رسمی استاندارد نشده است. بنابراین استفاده از موادی که در دمای انجماد بتن دخالت دارند برای بتن توصیه نمی شود و خصوصا برای بتن های مسلح به لحاظ ترکیبات کلریدی یا قلیایی موجب آسیب بتن یا شبکه آرماتورها و میلگردها می شوند. در مواردی صرفا جهت استفاده در مخلوط های بتنی با مقاومت و دوام پایین از ضدیخ بتن در حجم اندک استفاده می شود.

اما تسریع کننده بتن ماده ای نیست که در دمای انجماد بتن دخالتی داشته باشد. تسریع کننده بتن یک کاتالیزور هیدراتاسیون می باشد که روند هیدراتاسیون سیمان را در مخلوط بتن تسریع می کند. افزایش سرعت هیداراتاسیون یا هیدراسیون (بنا بر برخی منابع) موجب می شود آب بتن در مدت زمان کوتاه تری با سیمان موجود در مخلوط ترکیب شود و در نتیجه آب آزادی باقی نمی ماند تا دچار یخ زدگی شود. انواع تسریع کننده های بتن می توانند سرعت هیدراتاسیون را به قدری افزایش دهند که گیرش در ۸ تا ۱۵ ساعت اولیه به حد قابل قبولی برسد و دغدغه یخ زدگی بتن تا حدودی مرتفع شود.

البته در استفاده از تسریع کننده بتن باید به موارد زیر دقت شود:

تسریع کننده بتن ضدیخ نیست بنابراین ممکن است در دمایی که آب یخ می زند، تسریع کننده بتن نیز دچار یخ زدگی شود که به هیچ عنوان نشانی از کیفیت پایین محصول نیست.

حتی با استفاده از تسریع کننده بتن نیز باید برخی تدابیر مانند استفاده از پوشش مناسب برای بتن تازه را خصوصا در سطح مقع های بزرگ بتنی بکار گرفت.

تسریع کننده بتن خاصیت روان کنندگی یا کاهندگی آب چشمگیری ندارد ولی می تواند با یک روان کننده کاهنده آب بتن توما مورد استفاده قرار گیرد.

دوز و مقدار مصرف مناسب تسریع کننده بتن باید با توجه به شرایط آب و هوایی و مشخصات مخلوط بتن و سازه مورد بتن ریزی توسط فرد متخصص تعیین شود.

در نهایت اینکه زودسخت کننده یا تندگیر کننده تفادتهایی با تسریع کننده بتن دارند از جمله اینکه زودسخت کننده بتن موجب افزایش سرعت گیرش اولیه بتن شده و نمی تواند مانع از یخ زدگی شود.

پاسخ